Bogactwo Ziemi

czwartek, 13.11.2014r.
Autor: napisał/a 28 artykułów.

bogaectwo ziemi2 (1)Historia wykorzystywania surowców mineralnych przez człowieka stanowi równocześnie historię jego kultury materialnej, która rozpoczyna się od posługiwania się narzędziami kamiennymi w celu zabijania i ćwiartowania zwierząt. Początki obecnej kultury opartej na przemyśle i technologiach leżą w odkryciu sposobu przetapiania rudy metali. Dziś czerpiemy z Ziemi dosłownie wszystko, co tylko ma ona do zaoferowania.

W literaturze przedmiotu zasoby przyrody dzieli się na dwie grupy. Pierwszą z nich tworzą zasoby odnawialne, zwane również organicznymi. Są to gazy uzyskiwane z atmosfery, wody z wyjątkiem wód głębinowych, gleby i świat organiczny. Zasoby te w różnym tempie samoistnie się odnawiają, co umożliwia zachowanie równowagi całego systemu przyrody. Do drugiej grupy należą zasoby nieodnawialne, inaczej nieorganiczne. Są to surowce energetyczne, np. węgiel, torf, ropa naftowa, gaz ziemny, a także rudy metali, np. żelazo, miedź, cynk, ołów, złoto i inne. W tej grupie zasobów znajdują się również surowce chemiczne, skalne oraz wody głębinowe. Większość wymienionych surowców po wyczerpaniu potrzebuje wielu milionów lat na odtworzenie. Jak podaje emerytowany wykładowca Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie prof. Irena Fierla, w przypadku węgla kamiennego proces ten trwa 320 mln lat, węgla brunatnego – 20 mln lat, a ropy naftowej – 40 mln lat. Natomiast, biorąc pod uwagę warunki powstawania złóż opisanych w literaturze przedmiotu wyodrębnia się trzy grupy: magmowe, osadowe i metamorficzne. Do pierwszej zalicza się surowce, które powstały w wyniku ruchów tektonicznych i procesów magmatycznych, np. granit, bazalt, złoto, srebro, platyna, cynk. Z kolei złoża osadowe takie jak węgiel, siarka, wapień czy rudy żelaza są skutkiem osadzania i przeobrażania minerałów, związków chemicznych, a także obumarłych roślin i zwierząt w środowisku wodnym i lądowym. Natomiast surowce metamorficzne to złoża skał i minerałów, które w wyniku ruchów tektonicznych dostały się do głębszych warstw skorupy ziemskiej i znalazły się pod działaniem wysokiej temperatury oraz ciśnienia. Spowodowało to zmiany ich składu chemicznego i przykładowo z węgla kamiennego powstał grafit, z wapieni marmur.

Źródła pozyskiwania surowców

Głównym źródłem pozyskiwania surowców mineralnych jest litosfera, a zwłaszcza jej zewnętrzna warstwa – skorupa ziemska. Rozmieszczenie złóż w skorupie ziemskiej jest nieciągłe, co wynika ze zróżnicowania bogactwa rudy. Spośród wszystkich wydobywanych surowców mineralnych największe znaczenie w przemyśle mają węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny i żelazo. Roman Domachowski i Dorota Makowska dokonali opracowania miejsc ich występowania. Podają oni, że 95 proc. zasobów węgla znajduje się na półkuli północnej, a w jego eksploatacji od lat przodują Chiny. Duże zasoby węgla posiadają również Stany Zjednoczone, Indie, Rosja, Niemcy, Australia, RPA oraz Polska. Charakterystyczną cechą rozmieszczenia zasobów ropy naftowej jest duża ich koncentracja – od 50 do 55 proc. światowych zasobów ropy naftowej przypada na złoża bliskowschodnie. Pozostałe wielkie złoża znajdują się w Rosji, Azerbejdżanie, nad Morzem Karaibskim i Zatoką Meksykańską, w Chinach, na szelfie Morza Północnego oraz nad Zatoką Gwinejską. Natomiast w wydobyciu gazu ziemnego przoduje Rosja, dalej Stany Zjednoczone i Kanada. Z kolei, jeśli chodzi o rudy żelaza, dużymi eksporterami tego surowca są Chiny, Brazylia i Australia. Zasobne złoża występują również w Kanadzie, zwłaszcza na Półwyspie Labrador oraz w Wenezueli. W Europie natomiast największe złoża rud żelaza posiadają Szwecja I Norwegia. W przemyśle wykorzystuje się także kilkanaście różnych innych metali, ale tylko nieliczne jak aluminium, cynk, miedź, ołów, cyna i nikiel mają szerokie zastosowanie.

1 2

Bogactwo Ziemi
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.