Od czego zależy żyzność gleby?

czwartek, 26.11.2015r.
Autor: napisał/a 28 artykułów.

glebatrawnikGleba, jako zewnętrzna warstwa skorupy ziemskiej, jest ogniwem łączącym świat przyrody nieożywionej, tj. minerałów, skał, wody, powietrza, z roślinnym i zwierzęcym światem organicznym. Przyjmuje się, że do wytworzenia centymetrowej warstwy gleby potrzeba od 200 do 500 lat.

Najważniejszą cechą gleby jest żyzność, czyli naturalna zdolność do zaspokajania potrzeb roślin w zakresie wody, powietrza oraz pierwiastków pokarmowych. Żyzność gleby kształtuje się w skomplikowanym procesie glebotwórczym, na który składają się przemiany abiotyczne, głównie wietrzenie oraz szereg procesów biologicznych.

Czynniki glebotwórcze

Na przebieg powstawania gleby wpływ mają: woda, klimat, obecność organizmów żywych, rodzaj skały, ukształtowanie powierzchni, a także działalność człowieka. W skutek rozmaitego znaczenia poszczególnych czynników w procesie kształtowania gleby na danym obszarze, jak i znaczne ich zróżnicowanie, na Ziemi wykształciło się wiele typów gleb, mniej lub bardziej żyznych.

Procesy glebotwórcze

Proces glebotwórczy zostaje zapoczątkowany wietrzeniem skały macierzystej. Rozluźnione w wyniku wietrzenia fizycznego skały stają się porowate i nabierają zdolności pochłaniania, a także zatrzymywania wody oraz powietrza, co jest warunkiem pojawienia się organizmów i ukorzeniania się roślin. Z tą chwilą rozpoczyna się tworzenie gleby. Dzięki organizmom żywym następuje gromadzenie się związków organicznych, z których część przekształca się następnie w próchnicę. Przepuszczalność skały sprzyja przenikaniu wody, która prowadzi do przemiany składu chemicznego skały i powstawania soli oraz roztworów zapewniających dostępne dla roślin składniki pokarmowe. Wpływ skały macierzystej maleje w miarę rozwoju procesu glebotwórczego, a dominować zaczynają zewnętrzne czynniki: klimat, hydrosfera czy organizmy żywe.

glebadiagram

Profil gleby

Wynikiem procesów glebotwórczych jest zróżnicowanie wietrzejącej skały i materii organicznej w formie poziomów glebowych. W wyniku długotrwałego oddziaływania czynników glebotwórczych powstają gleby o wykształconym profilu, z wyraźnie zaznaczonymi poziomami, często nie przypominające skały, z której powstały. Profil określany jest na podstawie ilości, grubości oraz składu poziomów glebowych i jest podstawą wyróżniania typów gleb.

Obecnie na znacznych obszarach Ziemi naturalny rozwój gleby ulega zaburzeniu w wyniku działalności człowieka. Złe użytkowanie gleby, a także nieumiejętne zabiegi agrotechniczne mogą doprowadzić do jej degradacji. W wielu przypadkach jednak wpływ czynnika ludzkiego jest ukierunkowany pozytywnie i przyczynia się do podniesienia kultury gleb, co jest dobrą prognozą na przyszłość dla ich dalszego rozwoju.

 

Ewa Jakubska

 

Redakcja: Aleksandra Mazur

Redakcja językowa: Kinga Giemza

Od czego zależy żyzność gleby?
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.