Fell the beat

czwartek, 14.08.2014r.
Autor: napisał/a 10 artykułów.

hippisii2Lata 50., grupy młodych ludzi w podartych ubraniach przemierzają preriowe i górzyste pustkowia Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Bez grosza przy duszy, żywią się tym, co zdobędą od napotkanych ludzi, a ich jedynym środkiem transportu jest autostop. W ostatnich latach podobne obrazki coraz częściej przewijają się w kolejnych filmach, opowiadających o losach słynnych bitników. Współczesne kino, przesycone hippisowskimi motywami, najwyraźniej zatęskniło za tym zapomnianym nurtem. Czy to tylko chwilowa moda? I wreszcie, czy reżyserzy mogą sprostać utworom ruchu beat, nasyconym filozoficznymi przemyśleniami?

Protohippisi

Obecnie ekspansja nurtu hippisowskiego w latach 60. oraz jej kulturowe i obyczajowe następstwa wyparły ze świadomości większości społeczeństwa istnienie ruchu bitników, na którego założeniach hippisi opierali przecież swoją ideologię. Beat Generation, inaczej bitnicy, nieformalny ruch literacko-kulturowy analogiczny do powstałego w tym samym czasie europejskiego egzystencjalizmu, promujący nonkonformistyczne i anarchistyczne idee, był odzwierciedleniem zmian obyczajowych w powojennej Ameryce. Niechlujnie ubrani buntownicy, zaczytani w Prouście i buddyjskiej filozofii, sensu egzystencji upatrywali w niekończącej się podróży, a środkiem do przekroczenia granic zmysłowego postrzegania miał być dla nich alkohol i narkotyki – szczególnie LSD. Bitnicy w niekończących się rozmowach w zaciszu zadymionych nowojorskich spelunek wygłaszali peany ku czci swoich literackich świętości – William Blake, Walt Whitman i Arthur Rimbaud stanowili inspirację dla twórczości większości przedstawicieli ruchu.

Beat Generation była ściśle związana z muzyką, co sugeruje już sama nazwa. Bitnicy byli miłośnikami jazzu, w szczególności stylu be-bop. Saksofonowe wariacje Charliego Parkera są kwintesencją ich szalonego tempa życia. Sam ruch miał znaczący wpływ na formowanie się muzyki popularnej i rock and rolla, z Jimem Morrisonem, Bobem Dylanem i The Beatles na czele; litera „a” w nazwie zespołu Czwórki z Liverpoolu jest odniesieniem do Beat Generation. Motywy dzieł Kerouaca, Ginsberga i Burroughsa, głównych literackich przedstawicieli kultury beat znalazły odzwierciedlenie w utworach Toma Waitsa, the Doors, U2 czy Joy Division.

Ekranizacje

W świadomości miłośników literatury na całym świecie powieść Jacka Kerouaca „W drodze” i poemat Allena Ginsberga „Skowyt” utrwaliły się jako sztandarowe dzieła i manifesty ideologiczne ruchu bitników. Ginsberg regularnie dokonywał publicznych porywających odczytów poematu, który przysporzył mu największą sławę i jednocześnie stał się przyczyną procesu sądowego w związku z zamieszczonymi w nim wulgaryzmami i obscenicznymi treściami rażącymi opinię publiczną. Wydane w 1956 roku dzieło rysuje apokaliptyczny obraz konsumpcyjnego społeczeństwa, dążącego ku całkowitej zagładzie. Co ciekawe, w jednym z wersów poematu Ginsberga pojawia się postać hipstera – jak widać, nie jest to określenie funkcjonujące w języku od niedawna, a jedynie reaktywowane. Hipsterzy epoki bitników również nosili brody i specyficzne ubrania, ale subkultura, która we współczesnych realiach jest synonimem pozerstwa, w ówczesnym czasie wiązała się z poszukiwaniem prawdy, prostego życia, życia w drodze. W 2010 roku w dystrybucji pojawił się „Skowyt” z brawurową rolą Jamesa Franco w roli Ginsberga, nowatorski pod względem formy – łączy sceny z sali sądowej i wywiad, opatrując wszystko ramą kompozycyjną w postaci odczytu poematu. Różnorodność stylów narracyjnych wbrew pozorom wcale nie utrudnia odbioru filmu. Wręcz przeciwnie, zamiast sztampowej biografii widz otrzymuje możliwość zaznajomienia się z dziełem Ginsberga zarówno na poziomie tekstowym, jak i wizualnym, pod postacią przygotowanych na potrzeby filmu animacji, czasem ocierającej się o tanią symbolikę, ale dobrze metaforyzującą wydźwięk poematu.

1 2

Fell the beat
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.