Fitoekstrakcja – nadzieja dla gleb

czwartek, 05.02.2015r.
Autor: napisał/a 13 artykułów.

fitoekstrakcja2m.wRozwój cywilizacji – oprócz oczywistych korzyści dla społeczeństwa – niesie za sobą negatywne skutki dla środowiska. Na szczęście istnieją rośliny, dzięki którym możliwe jest oczyszczanie gleby z metali ciężkich. Mają one zdolność do pobierania i akumulacji zanieczyszczeń.

Zabiegi, które przeprowadza się z myślą o ułatwieniu życia człowiekowi, powodują w środowisku bardzo trudne do odwrócenia zmiany. Nieustanny rozwój przemysłu, infrastruktury, wzrost liczby ludności, rozwój terytorialny miast oraz nieumiejętne stosowanie przez rolników nawozów doprowadzają do zanieczyszczenia gleb. Wraz z chemicznymi substancjami do gleby dostają się także zanieczyszczenia komunikacyjne oraz kwaśne deszcze. W efekcie tego dochodzi do nagromadzenia się w glebie dużych ilości metali ciężkich oraz ksenobiotyków organicznych (tj. rakotwórczych związków organicznych powstających najczęściej podczas wydobycia i obróbki paliw kopalnych, np. podczas spalania węgla czy ropy), co skutkuje zakwaszeniem, zasoleniem i zatruciem gleby. Wszystko to może mieć daleko idące konsekwencje dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz roślin zajmujących skażone terytoria. Istnieją jednak metody oczyszczania gleby, w których wykorzystuje się rośliny mające zdolność do pobierania i gromadzenia w sobie zanieczyszczeń. Na czym dokładnie polegają metody oczyszczania gleb przy użyciu roślin?

Czym jest fitoremediacja?

Proces usuwania zanieczyszczeń ze środowiska za pomocą roślin wyższych (posiadających wyspecjalizowane tkanki i narządy, w odróżnieniu od np. glonów) nazywany jest fitoremediacją. Brzmi niewiarygodnie, ale to właśnie dzięki roślinom, które mają zdolność pobierania metali ciężkich oraz ksenobiotyków organicznych i akumulowania ich w swoich częściach, gleba zostaje odkażona. Cały proces jest dosyć pracochłonny, jednak, w porównaniu z metodami fizykochemicznymi, ta metoda biologiczna jest dużo tańsza. Koszt obejmuje zasadzenie roślin oraz zbiór plonu. Istnieją gatunki i odmiany roślin wyższych, które aktywnie wpływają na procesy zachodzące w glebie. Dzięki dużej tolerancji na wysokie stężenia toksycznych związków, pobierają je, magazynują w swoich komórkach i tym samym oczyszczają glebę. O ile w Polsce poziom zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi nie jest wysoki (problem dotyczy tylko obszarów w bliskim sąsiedztwie kopalń i zakładów przemysłowych), o tyle w Europie Zachodniej lub Stanach Zjednoczonych jest to problem występujący na dużą skalę. Być może dlatego w tych rejonach metody oczyszczania gleb są częściej praktykowane niż w naszym kraju, np. w USA fitoremediację uzupełniają metody techniczne. Na fitoremediację składają się procesy takie jak fitodegradacja, fitostabilizacja, rizofiltracja i fitoekstrakcja. Podziału tego dokonano ze względu na to, w jaki sposób rośliny oczyszczają środowisko.

Pierwszym z procesów jest fitodegradacja, która polega na pobieraniu zanieczyszczeń z gleby oraz z wód gruntowych i powierzchniowych przez rośliny. Zanieczyszczenia są następnie przekształcane dzięki kompleksom enzymatycznym cyklu metabolicznego (tzn. dzięki enzymom przyspieszającym reakcje przyswajania metalu przez roślinę). Fakt, że niektóre gatunki roślin posiadają zdolność do pobierania ksenobiotyków z podłoża zależy głównie od właściwości fizykochemicznych tych zanieczyszczeń, m.in. rozpuszczalności i masy cząsteczkowej. Dzięki temu zanieczyszczenia mogą zostać pobrane z podłoża.

Fitostabilizacja jest drugą metodą fitoremediacji polegającą na zatrzymaniu zanieczyszczeń w glebie i ograniczeniu ich dostępności w środowisku za pomocą roślin. Jest to możliwe dzięki zdolności rośliny do wpływania na właściwości (fizyczne i chemiczne) zanieczyszczeń. Akumulacja zanieczyszczeń następuje w korzeniach rośliny, na powierzchni korzeni lub strefie ryzosferowej (korzeniowej). Rośliny produkują i wydzielają do ryzosfery związki organiczne, które wraz z dwutlenkiem węgla mogą zmieniać stosunek jonów zasadowych i kwasowych gleby. W procesie fitostabilizacji gleba zostaje zabezpieczona przed dalszą degradacją.

1 2

Fitoekstrakcja – nadzieja dla gleb
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.