Las i morze

piątek, 05.06.2015r.
Autor: napisał/a 28 artykułów.

lasimorze1m.wZestawienie ze sobą lasu i morza, jako środowisk o wielu wspólnych cechach, na pierwszy rzut oka wydaje się mało prawdopodobne. Przy bliższej analizie jednak nabiera ono sensu. Analogia jest w pełni widoczna zwłaszcza przy porównaniu płytkich tropikalnych mórz z tropikalnymi lasami. Jakie są zatem cechy wspólne?

W obu wymienionych środowiskach występuje strefowość życia. Widać to w różnicy między dnem lasu tropikalnego i strefą koron drzew oraz między dnem morza tropikalnego i jego powierzchnią. Korony drzew kipią życiem – są zielone, często obsypane kwiatami, pełno w nich ptaków, owadów i zwierząt żyjących na gałęziach. Na dnie lasu natomiast zaledwie kilkanaście gatunków roślin jest zdolnych do egzystencji w rozproszonym, przyciemnionym, słabo przenikającym przez gęste listowie świetle. Podobnie w morzu – większość organizmów skupia się tuż pod powierzchnią wody, gdyż jedynie tam jest wystarczająca ilość światła. Na dnie morskim żyje niewiele stworzeń.

Trójwymiarowość lasu i morza

Najistotniejszym podobieństwem jest to, że zarówno las, jak i morze są trójwymiarowe. Chodzi tu o głębokość środowiska. Amerykański biolog Marston Bates wskazuje na trzy poziomy w budowie obu ekosystemów: górny, średni i dolny.

Strefa koron drzew odpowiada morskiej strefie pelagicznej, znajdującej się najbliżej powierzchni wody. W obu przypadkach jest to pierwszy – górny poziom, nazywany strefą aktywnej fotosyntezy, ponieważ światło słoneczne dostarcza tyle energii, że umożliwia egzystencję i rozwój całego złożonego zespołu biologicznego. Poniżej znajduje się strefa pośrednia, gdzie dostęp światła jest mocno ograniczony, a pod nią ostatni poziom – dno lasu i odpowiednio morska strefa bentosu, gdzie organizmy żyją kosztem substancji wtórnych, dostających się tu ze stref wyższych.

Inne cechy wspólne

Trójwymiarowość wiąże się ze zróżnicowaniem pionowym w natężeniu światła i innych elementów, takich jak temperatura, ruch wody lub powietrza. Jak podaje wspomniany już Bates, cały układ wszystkich tych czynników zależy w jednym przypadku od rozmieszczenia roślinności, w drugim zaś od właściwości samej wody, ale oba środowiska są względnie stabilne – w przypadku lasu w wyniku izolacyjnego działania ogromnej masy roślin, a w przypadku morza w wyniku gęstości wody i jej charakterystycznych właściwości.

lasimorze2m.wWewnątrz lasu ruch powietrza jest bardzo niewielki. Wiatr porusza jedynie koronami drzew, natomiast blisko dna nie daje się odczuć jego podmuchów. W przypadku morza wiatr tworzy spienione fale tylko na jego powierzchni, a w ogóle nie oddziałuje w głębi. Jeśli chodzi o dzienną temperaturę, rzecz ma się podobnie w obu wymienionych środowiskach, a więc najniższa temperatura jest blisko dna, a im bardziej w górę, tym jest wyższa.

Adaptacja organizmów

Warto również zwrócić uwagę na sposoby utrzymywania się organizmów w środowisku leśnym i morskim. Życie w lesie rozwija się w kierunku adaptacji do wspinania się po drzewach i siadania na gałęziach. Drzewa, tworząc sieć pni, gałęzi, gałązek i liści, odgrywają w podtrzymywaniu organizmów rolę odpowiadającą funkcji wody w morzu.

Z ludzkiego punktu widzenia las i morze są bardzo różne. W lesie człowiek porusza się po jego dnie, na morzu – po jego powierzchni. Znacznie łatwiejsze jest nurkowanie niż wspinanie się po drzewach, i należy uznać, że człowiek ma w morzu dużo większą swobodę niż w lesie. Jednak pomijając ten ludzki punkt widzenia, między lasem a morzem faktycznie istnieje dużo biologicznych podobieństw.

 

Ewa Jakubska

 
Redakcja: Aleksandra Mazur
Redakcja językowa: Aagnieszka Putz
Redakcja graficzna: Marta Wypych

Las i morze
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.