Noce wróżb i magii czyli andrzejki i katarzynki

czwartek, 27.11.2014r.
Autor: napisał/a 43 artykułów.

nocewrozbi magii2Mimo że rozwój techniki i wzrost świadomości ludzkiej sprawiły, że wiele dawnych zwyczajów odchodzi w niepamięć, niektóre z nich w dalszym ciągu mają się dobrze, chociaż występują w zmienionej formie. Przykładem dawnych tradycji, które doskonale zaadaptowały się w nowej rzeczywistości, są andrzejki, obchodzone w nocy z 29 na 30 listopada, wraz z ich odpowiednikiem skierowanym do mężczyzn – katarzynkami (noc z 24 na 25 listopada).

Małżeństwa pod patronatem

Małżeństwo, jako rzecz święta, wymagało posiadania jakiegoś świętego patrona, do którego ludzie mogliby kierować swoje modlitwy i prośby. Męskim patronem stał się święty Andrzej, w chrześcijaństwie uznawany za opiekuna małżeństw, odpowiedzialnego także za ich kojarzenie. Oprócz tego imię Andrzej, z języka greckiego, oznacza „człowiek, mężczyzna”, co dodatkowo wzmocniło pozycję świętego Andrzeja w roli opiekuna zakochanych.

Towarzyszką świętego Andrzeja, w wersji dla mężczyzn, stała się święta Katarzyna, uważana za patronkę kawalerów. Na rozwój popularności tej świętej mogła mieć wpływ jedna z legend o Katarzynie z Aleksandrii. Zgodnie z nią Katarzyna odrzucała każdą propozycję małżeństwa aż do momentu, kiedy we śnie ujrzała idealnego kandydata – Jezusa. Po złożeniu mu ślubów odrzuciła oświadczyny samego cesarza, który w ramach zemsty skazał ją na śmierć.

Zabawy matrymonialne

Pierwotnie oba święta traktowane były bardzo poważnie, a zwyczaj wróżenia stał się dodatkiem do obowiązkowej modlitwy panien i kawalerów. Pewne zmiany przyniósł dopiero XIX wiek, kiedy to element wróżebny wyszedł na pierwszy plan, zostawiając w tyle aspekt religijny.

Pomimo tego, że bawiły się obie płcie, znacznie popularniejszym świętem stały się andrzejki. Katarzyna Szmyrska, etnolog, zauważa, że: może wynikało to z roli, jaką przypisywano kobiecie w kulturze chłopskiej. Dojrzewająca dziewczyna szukała męża, bo ożenek i posiadanie dzieci oznaczały dla niej istnienie na pełnych prawach w społeczności lokalnej. (…) Bezżenność, podobnie jak bezpłodność u kobiety uchodziła za karę boską. Ta sankcyjność w przypadku mężczyzn była mniejsza. Mężczyzna mógł wyjechać do miasta, pójść na wojnę, a kobieta była przez całe życie związana z rodzinną wioską.

Małżeństwa staropolskie, zazwyczaj aranżowane, nie zawsze pozwalały na swobodny wybór przyszłego partnera, dlatego też młodzież z chęcią i radością oddawała się wróżbom, by jak najszybciej wyśnić i przywołać idealnego współmałżonka.

1 2

Noce wróżb i magii czyli andrzejki i katarzynki
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.