Podwodny tęczowy raj

czwartek, 26.03.2015r.
Autor: napisał/a 28 artykułów.

rafa1n.tW 1975 roku australijski rząd powołał Morski Park Wielkiej Rafy Koralowej, a w roku 1981 Wielka Rafa Koralowa została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO. To jedyna taka rafa na świecie. Co ją wyróżnia?

Jest to największa rafa na kuli ziemskiej. Jej obszar wynosi 344 tys. km², a więc więcej niż powierzchnia Polski, która liczy 312,7 tys. km². Rafę tworzy labirynt składający się z ponad 2900 pojedynczych raf o wielkości od 0,01 do 100 km². Miąższość warstwy koralowca w niektórych miejscach przekracza 500 m. Obecny kształt Wielkiej Rafy Koralowej powstał około dwóch milionów lat temu. Jej ogólny wiek szacuje się na około 25 milionów lat, a niektóre fragmenty nawet na 45 milionów lat.

Podział na trzy części

Północną część Wielkiej Rafy Koralowej charakteryzuje największa różnorodność przyrodnicza i dominacja raf wstęgowych. W części środkowej, najbardziej oddalonej od lądu i najbardziej obleganej przez turystów, znajduje się wiele wysp koralowych. Część południowa natomiast jest zdominowana przez rafy platformowe, a jej krańce zbliżają się do brzegów lądu. Cały kompleks rozciąga się na ponad 2000 km wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii i widać go nawet z kosmosu w postaci białej smugi na tle błękitnych wód oceanu.

Jak powstaje Wielka Rafa Koralowa?

Rafę tworzą polipy koralowca – maleńkie zwierzątka o wielkości od trzech do pięciu mm. Żyją one w ogromnych koloniach na dnie morza, na wytworzonym przez siebie – z rozpuszczonych w wodzie soli mineralnych – wapiennym szkielecie. Jak podaje amerykański biolog Marston Bates, jego wielkość kilkakrotnie przekracza rozmiar pojedynczego koralowca, a kształt i rzeźba zależą od gatunku polipa, który jest budowniczym. Należy dodać, że koralowce są zwierzętami nocnymi i tylko po zmroku wysuwają czułki, aby filtrować wodę i chwytać pokarm – różne mikroskopijne organizmy. Rozwijać mogą się wyłącznie w ciepłej wodzie, dlatego występują przeważnie w warunkach tropikalnych. Co prawda spotyka się również rafy koralowe w innych strefach klimatycznych, na przykład na Bermudach, jednak tylko wtedy, gdy obszary te ogrzewane są ciepłymi tropikalnymi prądami morskimi.

rafa2n.tSymbioza życia

Wielka Rafa Koralowa nazywana jest największym żywym organizmem Ziemi. W publikacji pt. „100 najpiękniejszych miejsc na świecie” pod redakcją Kingi Baszczuk, Małgorzaty Matuszewskiej i Justyny Sell można znaleźć informację, że żyje tam około półtora tysięcy gatunków ryb, 400 odmian koralowców i 500 podwodnych glonów oraz ponad cztery tysiące rodzajów mięczaków. To także obszar lęgowy dla kilku gatunków żółwi i wieloryba fałdowca przypływającego z rejonu Antarktyki, a piaszczyste wyspy oraz wyłaniające się ponad powierzchnię wody ławy koralowe są idealnym miejscem do życia dla ponad 240 gatunków ptaków i bujnej roślinności. Niektóre ze zwierząt zamieszkujących Wielką Rafę odznaczają się osobliwymi cechami – na przykład przydacznia, której muszla osiąga rekordową wagę 230 kg lub wąż wiosłogon, o jadzie nawet 20 razy silniejszym niż jad najbardziej jadowitych węży lądowych.

Spektakularne kolory

Wielka Rafa Koralowa odznacza się niezliczoną ilością kolorów: od zieleni, błękitu, poprzez fiolet, róż, czerwień, pomarańcz, żółć, aż po brąz. Za niezwykłe barwy koralowców odpowiada barwnik częściowo wytwarzany przez nie same, częściowo zaś przez mikroskopijne glony żyjące z nimi w symbiozie. Liczba tych glonów może dochodzić nawet do 30 tysięcy na jeden mm3. Dostarczają one koralowcom prostych substancji odżywczych oraz powstającego w wyniku fotosyntezy tlenu, a w zamian wchłaniają dwutlenek węgla, będący końcowym produktem procesu oddychania koralowców. Wahania temperatury wody, zwłaszcza jej wzrost, nawet o niecałe dwa stopnie Celsjusza może spowodować obumieranie glonów. Wraz z ich utratą koralowce zmieniają kolor na biały i giną. Jest to tzw. zjawisko odbarwiania i występowało średnio co cztery – sześć lat, jednak z powodu globalnego ocieplenia Wielka Rafa Koralowa jest na nie narażona coraz częściej.

Podwodne konstrukcje Rafy można podziwiać zarówno z powietrza, jak i w trakcie podwodnych wypraw, ponieważ władze Morskiego Parku Wielkiej Rafy Koralowej wyznaczyły obszary, na których dopuszcza się aktywność tak rekreacyjną, jak i komercyjną. Tym, co może wywierać największe wrażenie, jest bogata, zmienna kolorystyka nie tylko koralowców, ale także ryb i innych zwierząt zamieszkujących Rafę. Na tym polega właśnie jej niezwykłość, ponieważ nigdzie indziej w świecie kolory istot żywych nie są tak różnorodne.

 

Ewa Jakubska

 
Redakcja: Aleksandra Mazur
Redakcja językowa: Tomasz Tułasiewicz
Redakcja graficzna: Nikolina Totzk

Podwodny tęczowy raj
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.