Staropolskie tradycje

czwartek, 28.05.2015r.
Autor: napisał/a 17 artykułów.

staropolska1m.wPierwsze książki kucharskie napisano dopiero pod koniec XVIII wieku. Kroniki, np. Galla Anonima i inne przekazy historyczne takie jak rachunki gospodarskie, zawierają dużo informacji o tym, jak kiedyś przygotowywano posiłki, co jedzono i jak ucztowano.

Średniowieczna pogarda dla jedzenia

Do dziś nie zachowało się zbyt wiele przekazów dotyczących kuchni oraz posiłków w czasach średniowiecza, gdyż zgodnie z obyczajami tej epoki i ówczesnymi surowymi nakazami Kościoła dotyczącymi licznych dni postu, ludzie nie powinni często zajmować się jedzeniem. Relacje z uczt w kronice Galla Anonima nie dotyczą potraw. Kronikarz opisuje w nich raczej bogactwo nakryć, talerze, piękne obrusy.

Potrawy zamożnych ludzi niewiele różniły się od jadła poddanych. Podstawę wyżywienia bez względu na pochodzenie stanowiły kasze, chleb oraz gotowane warzywa takie jak kapusta czy rzepa. Krystyna Bockenheim w swojej książce Przy polskim stole podaje, że mięso jedzono rzadko (świadczyło o dostatku), częściej natomiast podawano ryby. Chętnie spożywano rośliny strączkowe, drób, jaja oraz nabiał pod postacią mleka, twarogów, śmietany, masła. Powszechnie używano lokalnych przypraw, takich jak cebula, czosnek, koper, mięta, kminek, kolendra czy gorczyca. Od X wieku na stołach najbogatszych szlachciców pojawiało się przywożone z zagranicy wino, a na dworach zagościł miód pitny. Reszta poddanych, mieszczanie i chłopi, popijali wyłącznie piwo, zawierające zresztą bardzo mało alkoholu. Ponadto piwo było spożywane przez wszystkich, ponieważ wodę uznawano za szkodliwą, a mleko podawano głównie dzieciom. Ze sztućców w powszechnym użyciu dostępne były łyżki i noże, widelce zaś znajdowały się tylko w kuchni, ponieważ potrzebowano ich do łatwiejszego krojenia dużych kawałków mięsa. Talerze były drewniane lub robione z chleba. Napoje pito z kubków, pucharków i kielichów z gliny, drewna, a czasem szkła.

Niewielka ilość informacji dotyczących jadłospisu jest rezultatem wspomnianego już faktu, iż przygotowywanie posiłków i jedzenie nie stanowiło głównego zajęcia ludzi w średniowieczu. Natomiast zarówno Gall Anonim, jak i Jan Długosz podkreślali głównie kosztowność zastawy na ucztach dworskich, wspaniałe obrusy i serwety, ręczniki podawane do wytarcia rąk. Do dobrego tonu należało rozdawanie gościom naczyń znajdujących się na stole w czasie posiłku, a także haftowanych obrusów i ręczników. Każda epoka charakteryzuje się innymi zasadami dobrego wychowania i eleganckiego zachowania. Polscy władcy pod względem wytworności przyjęć starali się nie ustępować zachodnim. Gall Anonim opisał ucztę wydaną przez Bolesława Chrobrego w roku 1000 na cześć niemieckiego cesarza Ottona III. Kronikarz wspomniał, że polski monarcha podarował Ottonowi III całą złotą i srebrną zastawę, jaka znajdowała się na stołach podczas uczty – kubki, puchary, misy i czarki.

1 2

Staropolskie tradycje
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.