Kiedy nie ma nic do stracenia – w świecie samobójstw

czwartek, 12.03.2015r.
Autor: napisał/a 32 artykułów.

samobojstwo2n.tWedług danych WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) z 2014 roku samobójstwa są najczęściej popełniane na Litwie – w ciągu minionego roku odebrało sobie życie 12,5 tys. osób z żyjących tam niemal trzech milionów obywateli; większość litewskich samobójców to mężczyźni. Na temat samobójstw można znaleźć wiele publikacji, w których ludzie przedstawiają motywy swoich wyborów. Niemiecki pisarz Johann Wolfgang von Goethe w „Cierpieniach Młodego Wertera” pisał: samobójstwo, przecież nie można go uważać za nic innego, jak tylko słabość, bo oczywiście łatwiej jest umrzeć, niż mężnie znosić życie pełne udręki…

Teoretyczny aspekt samobójstwa

Samobójstwo, podobnie jak wiele innych zachowań społecznych, nie ma jednolitej definicji. Za najbardziej powszechne uznaje się wyjaśnienie francuskiego socjologa Emile Durkheima, który stwierdza, że samobójstwo to każdy przypadek śmierci, który jest wynikiem bezpośredniego lub pośredniego, negatywnego lub pozytywnego działania wykonanego przez samą ofiarę, która wie, jaki będzie rezultat tego działania. Inną dość popularną definicję stworzył amerykański uczony, zajmujący się głównie problemem samobójstw Edwin Shneidman: we współczesnym zachodnim świecie samobójstwo jest świadomie podjętym działaniem mającym na celu samozniszczenie; jest postępowaniem, które można określić jako wielowymiarowe zaburzenie występujące u jednostki. Jej potrzeby nie są zaspokojone i ona sama definiuje problem, w którym samobójstwo postrzega jako najlepsze rozwiązanie.

Trzeba zwrócić szczególną uwagę na fakt, że nie każda próba samobójcza kończy się śmiercią – zdarzają się również nieudane zamiary odebrania sobie życia. Prof. medycyny Dominika Dudek twierdzi, że samobójstwa niekończące się śmiercią są wyrazem bezradności człowieka wobec problemów życiowych, wołaniem o pomoc – często nieświadomym. Osoba, która się tego dopuszcza, najczęściej chce spowodować zmianę czyjegoś zachowania, zdobyć jakieś korzyści.

Przyczyny samobójstw

Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że co roku popełnianych jest około miliona samobójstw. Warto zaznaczyć, że w każdym społeczeństwie występuje różny odsetek samobójców. Emile Durhheim uważał, że ma to związek z faktem społecznym, tzn. wynika ze stanu grupy społecznej, której członkiem jest dana jednostka. Dlaczego tak jest? Jeśli chodzi o Polskę, to według profesora suicydologii (tj. nauki o zachowaniach samobójczych, ich uwarunkowaniach i zapobieganiu im) Brunona Hołysa przyczyny 29 proc. samobójstw nie są jasno ustalone; 18,5 proc. to nieporozumienia rodzinne,18,2 proc. – choroby psychiczne, 9 proc. – przewlekłe choroby, 4,4 proc. – zawody miłosne, 1,1 proc. – niepowodzenia w nauce, 0,7 proc. – trwałe kalectwo, a 0,3 proc. – konflikty w szkole. Inne czynniki są powodem 17,9 proc. samobójstw.

Socjologowie zajmują się natomiast przyczynami społecznymi samobójstw, tj. kontekstem społecznym takich zachowań. Zauważają, że człowiek zmierzający w stronę samobójstwa przede wszystkim nie dostrzega zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb społecznych. Jak pisze psycholog Małgorzata Szymczyk, to patologia społeczna stwarza patologię jednostki. Chodzi o to, że ludzie żyją w taki sposób, jaki umożliwia im społeczeństwo. Naukowcy kontynuujący koncepcję Emila Durkheima skierowali swoją uwagę na to, że agresja i autoagresja wynikają ze spełnianych przez jednostkę ról; dostrzeżono także korelację pomiędzy agresywnością społeczeństwa a ilością samobójstw. Inny socjolog Ellis Merton zwrócił zaś uwagę na patologie występujące w danych społeczeństwach, analizując głównie tzw. społeczności wadliwe. Co to oznacza? Jak pisze Małgorzata Szymczyk: Jeżeli jest zbyt duża rozbieżność między wyznaczonymi przez daną kulturę aspiracjami a uwarunkowanymi społecznie możliwościami ich realizacji, to wtedy pojawia się więcej zachowań dewiacyjnych. Z tego powodu jednostka stara się przystosować, m.in. poprzez konformizm, dewiacje, innowacje, rytualizm, bunt bądź wycofanie. Społeczeństwo to organizm, w którym obowiązują silne normy, a jednostka nie jest w stanie ich „złamać”, ponieważ mogłoby się to wiązać z konfliktem. Jeżeli natomiast jednostka odrzuca aspiracje i normy, tracąc przy tym sens życia, to automatycznie zaczyna szukać sposobu rozwiązania problemu – i jest nim często samobójstwo.

1 2

Kiedy nie ma nic do stracenia – w świecie samobójstw
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.