Jak wykuwa się nowe

czwartek, 24.09.2015r.
Autor: napisał/a 13 artykułów.

JakWykuwaSieNowe_1_MCO przebiegu procesu twórczego wiadomo nam raczej niewiele. W starożytności sądzono, że dzieło jest efektem inspiracji nadprzyrodzonej. Trudno jest badać pracę twórczą ze względu na jej specyfikę – nie poddaje się ona do końca dyscyplinie i ramom czasowym, przebiega często w niedostępnych zakamarkach ludzkiego umysłu. Dziś jednak, mimo tych trudności, wiemy o procesie twórczym coraz więcej.

Najwcześniej zaczęto badać powstawanie dzieł artystycznych. Jednakże dzieło twórcze to każdy produkt jednocześnie nowy i użyteczny. Już w XIX wieku zauważono w teorii asocjacyjnej, że do jego powstania konieczna jest wyobraźnia – umiejętność tworzenia w umyśle nowych obrazów za pomocą kojarzenia i modyfikacji zapamiętanych spostrzeżeń. Tak tworzy się m.in. analogie będące istotą większości dzieł sztuki.

W XX wieku dostrzeżono twórczość techniczną i naukową, wskutek czego zaczęto patrzeć na proces twórczy jak na rozwiązywanie problemów – z myśleniem ukierunkowanym na cel i z pokrewnymi działaniami. Okazało się zresztą, że twórcza wyobraźnia odgrywa rolę i w nauce, i w technice, a do tworzenia dzieł sztuki autorzy podchodzą problemowo.

Stosunkowo najwcześniej poznano typowy podział procesu twórczego na fazy, gdyż zwracali na to uwagę sami autorzy. Pierwszą z faz jest preparacja, świadoma praca nad problemem lub zamierzonym dziełem. Potem, prędzej czy później, twórca musi porzucić pracę świadomą, chociażby po to, by odpocząć. Ale w umyśle nastawionym na rozwiązanie problemu mogą zachodzić procesy nieświadome, czyli inkubacja. W jej wyniku nieraz następuje olśnienie – nagłe uświadomienie sobie rozwiązania – najczęściej w chwili relaksu. Dalej konieczne jest świadome sprawdzenie poprawności wyniku, czyli jego weryfikacja.

JakWykuwaSieNowe_2_MCPo pewnym czasie uświadomiono sobie, że każde nowe dzieło powstaje z dostępnych twórcy starych elementów, które tenże w nowatorski sposób ze sobą kojarzy. A zatem konieczne jest wpierw ich poznanie i zapamiętanie, następnie twórcze przetworzenie zdobytych informacji w celu uzyskania rozwiązania, i dalej znów jego weryfikacja. Pomaga w tym niewątpliwie intuicja badawcza, która okazała się uzależniona od wiedzy dotychczasowej i doświadczenia autora.

Natomiast kluczowym z psychologicznych czynników sprzyjających udanej twórczości wydaje się być motywacja. Jest to pragnienie uzyskania wyniku, dominanta poszukiwawcza. Determinuje ona skierowanie i utrzymanie uwagi na problemie, mimo koniecznego po temu wysiłku. Innym czynnikiem sprzyjającym jest niewątpliwie otwarty umysł, gotowy zaakceptować nowe, nieznane i nieoczekiwane rozwiązanie. Niemniej ważna jest także wewnętrzna dyscyplina, jako ogólna cecha charakteru, pomagająca w wytężonej pracy.

 

Iwona Pliszka

 
Redakcja: Anna Purowska, Agata Chudy
Redakcja językowa: Paulina Roszak
Redakcja graficzna: Maciej Chmiel

Jak wykuwa się nowe
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.