Zmiana czy „święty spokój”? Mechanizm dezintegracji pozytywnej

czwartek, 16.10.2014r.
Autor: napisał/a 2 artykułów.

psychika1Psychika — struktury i funkcje zintegrowane

Kazimierz Dąbrowski (twórca teorii dezintegracji pozytywnej) w pracy zbiorowej pt. „Zdrowie psychiczne” przywołuje jedno z jego najbardziej znanych pojęć: [...] studia nad czynnościami układu nerwowego wyraźnie wskazują, że integracja jest istotną właściwością normalnego umysłu. Psychika jest funkcją wysoko zorganizowanej materii, polega na odzwierciedlaniu rzeczywistości za pośrednictwem poznania i działania. W toku rozwoju wewnętrzne struktury przekształcają się, coraz głębiej wnikając w złożoność otaczającego świata, by przekazywany obraz był wierniejszy, pełniejszy, a uzyskiwana równowaga jednostki z otoczeniem coraz lepsza. Na poszczególnych etapach rozwoju dochodzi do różnicowania się struktur i funkcji psychicznych, przez co wzrasta umiejętność dostrzegania różnorodności oraz dostosowywania się do niej. Równolegle zachodzi w psychice ludzkiej proces integracji (systematyzacji). Dzięki dopełnianiu się obu zjawisk, możliwa jest właściwa organizacja wewnętrznego świata jednostki.

Rozwój jest nieodłącznie związany z aktywnością własną jednostki, której charakter, w połączeniu z zasobami dziedzicznymi (np. temperamentem), warunkami środowiskowymi, społeczno-kulturowymi, wpływem wychowawczym, decyduje zarówno o kondycji wewnętrznej człowieka, jak i o jakości jego stosunków ze światem zewnętrznym. Ponieważ żadne działanie nie dokonuje się „w próżni”, wymaga ono od nas liczenia się z rzeczywistością, a tworzone w ciągu życia schematy poznawcze odgrywają decydującą rolę w regulacji ludzkich zachowań (zdolność wyodrębnienia się ze świata i efektywnego wpływu na niego, np. przekształcania go).

Czynniki zewnętrzne postrzegane są niezmiennie przez pryzmat struktur wewnętrznych, stąd ich wpływ na nasze reakcje pozostaje w sposób oczywisty zależny od „przyznanego im miejsca” w systemie wewnętrznym jednostki.

Kryzys emocjonalny na horyzoncie

Konstrukcja psychiczna człowieka sprawia, że szuka on uzasadnienia swoich działań, przekonań i uczuć. Elliot Aronson, twórca teorii dysonansu poznawczego, zwraca uwagę na fakt, że człowiek, kiedy coś robi, stara się przekonać siebie i innych do uznania jego postępowania za logiczne i rozsądne. W toku rozwoju jednostka tworzy podsystem struktury własnego Ja w oparciu o właściwości konstytuujące jej tożsamość (cechy ogólne, poznawcze generalizacje mające częstokroć znaczenie symboliczne, ściśle powiązane zarówno z emocjami jak i indywidualnym systemem wartości), czyli rodzaj ogólnego schematu, teorii lub wizji własnej osoby. Pod pojęciem tożsamości kryje się z jednej strony sposób, w jaki jednostka określa samą siebie (czyli osobiste dyspozycje), z drugiej to, jak jest postrzegana przez otoczenie (jej status społeczny, więzi, przynależność, utożsamienia). W perspektywie rozważań o znaczeniu kryzysów życiowych dla rozwoju człowieka jest bardzo ważny subiektywny punkt widzenia jednostki, a więc indywidulne poczucie tożsamości osoby, doświadczane (w świetle teorii Ja Seymura Epsteina) na trzech poziomach funkcjonowania: świadomego, przedświadomego (automatycznej regulacji zachowania) i nieświadomego.

1 2

Zmiana czy „święty spokój”? Mechanizm dezintegracji pozytywnej
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.