Zwierzęta transgeniczne i ich zastosowanie w medycynie

czwartek, 05.03.2015r.
Autor: napisał/a 13 artykułów.

zwierzeta1m.wCzłowiek na tyle opanował wiedzę z zakresu inżynierii genetycznej, że jest w stanie zmieniać naturalne cechy zwierząt, dostosowując je do własnych potrzeb. Cel jest szczytny – zdrowie i życie ludzkie.

Czym są zwierzęta transgeniczne?

Pojęcie „zwierzęta transgeniczne” (zmodyfikowane genetycznie) funkcjonuje stosunkowo od niedawna, bo dopiero od lat 80. XX wieku, kiedy to Jon W. Gordon, George A. Scangos, Diane J. Plotkin, James A. Barbosa oraz Frank H. Ruddle (amerykańscy naukowcy z Uniwersytetu Yale w New Haven, Connecticut) w swojej pracy Genetic transformation of mouse embryos by microinjection użyli określenia „transgeniczne” w stosunku do myszy. Zwierzęta transgeniczne to takie, których DNA zawiera obce geny w postaci przypadkowego liniowego fragmentu DNA, zmodyfikowanego własnego genu lub całej sztucznej jednostki genetycznej. Nieodwracalne zmiany w kodzie genetycznym zwierząt transgenicznych są przeprowadzane w warunkach laboratoryjnych. Określenie „transgeniczne” ma też pojęcie szersze i oznacza zwierzęta poddane różnym rodzajom modyfikacji genetycznych, np. wyłączeniu funkcji niektórych genów. Do zwierząt wykorzystywanych w badaniach należą głównie myszy, szczury, krowy, kozy, owce oraz świnie.

Metody transgenezy

Wyróżnia się cztery główne metody otrzymywania zwierząt transgenicznych. Pierwszą z nich jest transfer wirusowy DNA polegający na zainfekowaniu wirusem zawierającym pożądane geny (odpowiadają one za cechy, które ma posiadać zwierzę transgeniczne) zygoty lub pierwotnych komórek zarodkowych. Druga metoda to mikroiniekcja DNA do zygoty. Wprowadzany materiał genetyczny może mieć postać DNA liniowego lub sztucznych chromosomów. Zaletą tej metody jest możliwość wstrzyknięcia dużych odcinków DNA. Kolejny sposób otrzymywania zwierząt transgenicznych to transplantacja jąder komórkowych. W tej metodzie wykorzystuje się jądra komórkowe z zarodków (poszczególnych komórek blastomerów), które są umieszczane w pozbawionej materiału genetycznego zygocie lub oocycie. Ostatnim sposobem jest modyfikacja pierwotnych komórek zarodkowych. Metodę tą wykorzystuje się do sprawdzania funkcji poszczególnych genów dzięki ich wyłączeniu i obserwowaniu ewentualnych zaburzeń u zmodyfikowanych zwierząt. W tym celu wykorzystywane są komórki z blastocysty, do nich następnie wprowadza się sekwencje DNA wyszukującą odpowiednie miejsca w genomie. Wbudowują się tam i ostatecznie powodują wyłączenie danego genu. Po zakończonym procesie komórki ponownie umieszczane są w blastocyście.

Myszy sojusznikami w walce z otyłością

Zwierzęta transgeniczne wykorzystuje się do badań etiologii i rozwoju chorób ludzkich. Transgeniczne myszy to niezastąpione modele przy badaniu wielu schorzeń, do których należą m.in. nowotwory, otyłość, karłowatość, choroby układu krążenia czy cukrzyca. Naukowcy z instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Neckiego Polskiej Akademii Nauk w Warszawie wykorzystują genetycznie zmodyfikowane myszy z wyłączonym genem Dicer do badania procesów takich jak uczenie się i zapamiętywanie. W toku pracy okazało się, że te same myszy można z powodzeniem wykorzystać do badania mechanizmów powodujących otyłość. Przygotowanie transgenicznej myszy do tego celu zajmuje około półtora roku. Kolejnym ważnym etapem jest dokładne scharakteryzowanie procesów metabolicznych, co umożliwia prawidłową interpretację późniejszych wyników. U badanych myszy stwierdzono, że po około trzech-czterech tygodniach od wyłączenia genu Dicer wystąpiło zwiększenie apetytu i masy ciała. Ciekawy jest fakt, że waga zwierząt pozostaje na podwyższonym poziomie pomimo powrotu apetytu do normy.

1 2

Zwierzęta transgeniczne i ich zastosowanie w medycynie
  • 5.00 / 5 5
1 ocena, 5.00 śr. ocen (95% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.