Zwierzęta wyczuwające pole magnetyczne

czwartek, 23.07.2015r.
Autor: napisał/a 13 artykułów.

plemagnetyczne1m.wNiemal wszystkie zwierzęta mają podstawowe zmysły: wzroku, węchu, smaku, słuchu i dotyku. Niektóre z nich wyposażone są w dodatkowy, tzw. magnetyczny szósty zmysł. Na czym on polega i jakie możliwości daje zwierzętom?

Wpływ pola magnetycznego na życie zwierząt

Niektóre zwierzęta wyczuwają pole elektryczne i magnetyczne. Potrafią wykorzystać pole magnetyczne jako wskaźnik kierunku przemieszczania się. Magnetyczny szósty zmysł pozwala wędrującym zwierzętom bezbłędnie trafić do celu podróży. Znajdują się wśród nich m.in. owady (pszczoły, osy, mrówki), ryby (łososie, karpie, pstrągi, węgorze, makrele, śledzie, okonie), gady (żółwie zielone), ptaki, ssaki (nietoperze, delfiny, humbaki). Część z nich przemieszcza się na bardzo duże odległości, część na znacznie mniejsze. Wszystkie jednak pragną dotrzeć do celu bezbłędnie. Dlatego stosują różne sposoby nawigacji.

Sposoby rozpoznawania zmiany pola magnetycznego

Istnieją dwa sposoby, jakimi zwierzęta rozpoznają zmiany pola magnetycznego. Po pierwsze, mogą to robić mechanicznie. Jak to działa? Zwierzęta są wyposażone w magnetosomy (u kręgowców znajdują się one w komórkach mózgu, u ptaków – w pobliżu nerwów węchowych, u bakterii natomiast w cytoplazmie). Wysyłają one impulsy nerwowe, związane ze zmianami natężenia pola magnetycznego, które informują migrujące zwierzę o jego pozycji geograficznej. Po drugie, zmiany mogą być rozpoznawane chemicznie. W organizmach zwierząt znajdują się białka (flawoproteidy) – krytpochromy. Zawierają one dwunukleotyd flawinoadeninowy, który ulega reakcji utleniania i redukcji. Tworzą się wtedy długożyciowe pary rodników, które mogą występować w dwóch stanach spinowych: singletowym i tripletowym. Przejście od jednego do drugiego stanu powoduje impuls nerwowy, docierający do mózgu i pozwalający orientować się w przestrzeni.

Także wieloryby używają pola magnetycznego jako swoistej pomocy w nawigacji. Zaobserwowano, że zwierzęta te utykają na płyciznach, gdy aktywność słońca jest wzmożona. Powodują to bowiem zaburzenia w polu magnetycznym. Podobne zachowanie zauważono u gołębi oraz delfinów. Dr Klaus Vaneslow z Uniwersytetu Kilońskiego przeprowadził analizę długości cyklów słonecznych ostatnich 300 lat oraz wszystkie przypadki uwięzienia wielorybów na płytkich wodach w tym czasie. Okazało się, że w większości przypadków (87 na 97) krótszy cykl aktywności słonecznej pokrywał się z wypływaniem zwierząt na płytkie wody.

Ptasi zmysł magnetyczny jest związany z ich zmysłem wzroku. Głównym elementem tego mechanizmu jest barwnik znajdujący się w siatkówce ptasiego oka (występuje również u ludzi). Kryptochrom – bo o nim mowa – jest pobudzany przez odpowiedniej długości światło padające na siatkówkę. Cząsteczka zostaje wzbudzona (jej jeden elektron zostaje wybity z cząsteczki). To od pola magnetycznego zależy, jak szybko cząsteczka powróci do stanu podstawowego. Działanie kryptochromu ma wpływ na poprawne działanie całego oka, więc dużą rolę odgrywa tu pole magnetyczne. Funkcja barwnika ma tak istotne znaczenie w procesie widzenia, że najprawdopodobniej ptaki są w stanie widzieć linie pola magnetycznego.

1 2

Zwierzęta wyczuwające pole magnetyczne
  • 0.00 / 5 5
0 ocen/y, 0.00 śr. ocen (0% punktów)

Komentarze Facebook:

Komentarze/y

Komentarze czasopisma:

Dodaj komentarz

Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.